De Elfstedenroute
Een prachtige toer tocht
De route van de 11 stedentocht is ruim 200 km lang en voert uiteraard langs alle 11 Friese steden. Alhoewel we de route die per schaats wordt afgelegd niet letterlijk kunnen volgen zal er toch een route gekozen worden die zo dicht mogelijk langs het officiele parcours loopt. Om de tocht tot een prachtige toer rit te maken is er op een aantal plekken gekozen om iets af te wijken zodat de deelnemers van de prachtige weggetjes door de Friese provincie kunnen genieten.
Het is voor de organisatie de uitdaging om ieder jaar weer een nieuwe route uit te zetten die van andere wegen gebruik maakt, door andere dorpjes voert en zo weer totaal nieuwe indrukken bij de deelnemers achter laat.

De route start uiteraard in Leeuwarden met een hartelijke ontvangst en de inschrijving. De deelnemers zullen daarna op weg gaan. Ter hoogte van Workum zal een eenvoudige maar heerlijke lunch worden aangeboden. De route is dan zowel in afstand als tijd voor de helft afgeleg.
Tijdens de lunch is er uitgebreid de gelegenheid om de autos van de deelnemers te bewonderen en uiteraard de nodige sociale contacten uit te wisselen. Rust en gezelligheid staan tijdens deze stop voorop. Iedereen heeft dan inmiddels al zo'n 3 uur in de auto gezeten en even op de benen staan is een welkom rustpuntje.
Na de lunch gaan de deelnemers weer op weg voor de resterende ruim 100 kilometer. Tijdens de hele rit zullen stempels verzameld moeten worden en zijn op een aantal locaties leuke opdrachten te doen om zo ook de hersenen scherp te houden.
Niet ver van de officiele finish van de elfsteden tocht zal ook deze Porsche Elfstedentocht eindigen. Aangezien een lange tocht als deze hongerig maakt zal er natuurlijk worden afgesloten met een heerlijk diner.
Uiteraard ontvangt iedere equipe na afloop ook het fel begeerde Porsche Elfsteden aandenken.

De Elfstedenroute
Hieronder staat een lijst met de elf Friese steden die zullen worden aangedaan.
In 2009, tijdens het 100 jarig bestaan van de officiële Elfstedentocht is de route net als de eerste Elfstedentocht uitgezet in 'omgekeerde' richting. Dus van Leeuwarden ging het eerst naar Dokkum.
Een overzicht met afstanden en doorkomsttijden is te vinden op de pagina met de route informatie voor dit jaar.

01Leeuwarden07Workum
02Sneek08Bolsward
03IJlst09Harlingen
04Sloten10Franeker
05Stavoren11Dokkum
06Hindeloopen12Leeuwarden

History
De Friese elfstedentocht is een evenement dat al eeuwen oud is. In de Historische Beschryvinge van Friesland wordt in 1763 voor het eerst melding gemaakt van een man die alle elf Friese steden binnen één dag weet te bezoeken per schaats:

Zij hebben in 't algemeen den naam van groote Schaatseryders te wezen, en het is zeker, dat een goede Ryder op een dag wel driemaal verder ryden kan, als een Paard zoude kunnen lopen op zyn hardst. Het is ook meer als eens gebeurt dat goede Schaatse-ryders op een winterse dag alle XI Steden van Friesland doorgereden en gezien hebben; dog dan moeten ze nergens lang vertoeven en 't Ys moet goed en sterk wezen.
Twee jaar later in 1765 staat in het boek De Honig Bije een tweede vermelding te lezen:
Een hachje gelyk een Zwaluw door de lugt kon vliegen over 't ys: 't is Pier die d'ellef Steden van Vriesland op één dag heeft in het rond gereden.

De Friese Elfstedentocht echter is niet de enige en eerste lange afstands schaatstocht die in de wereldgeschiedenins bekend is. Naar alle waarschijnlijkheid is het idee ooit overgenomen van de Noord-Hollanders.

Claes Arisz Caescoper
In 1672 schaatste een zekere Claes Arisz Caescoper uit Koog aan de Zaan met drie vrienden op 22-jarige leeftijd een 12-stedentocht in Noord-Holland. De Zaankanters vertrekken die dag op de schaats richting Haarlem. De route komt langs de steden Haarlem, Amsterdam, Weesp, Naarden, en Muiden en vervolgens via Pampus naar Monnickendam, Edam, Purmerend, Hoorn, Enkhuizen, Medemblik en Alkmaar. Het is daarmee de eerste lange afstands schaatstocht in de geschiedenis.
Claes Claescoper heeft van 1669 tot 1729 een uitzonderlijk dagboek bijgehouden waarin ook dit schaatsavontuur beschreven is. In onder andere het Zaans Museum is veel van de informatie gelukkig voor het nageslacht bewaard gebleven.
Pas in 1822 werd deze tocht nogmaals verreden door de gebroeders Oostindië. Zij deden er in totaal 24 uur over om deze tocht te volbrengen.


De eerste rit van de Friese Elfstedentocht waarvan de namen bekend zijn gebleven dateert uit 1809. Pals Andries en Pals Geerts doen er 14 uur en 30 minuten over om alle elf steden te bezoeken. Andere vermeldingen dateren van 1844, 1848, 1862, 1864, 1868, 1871 en 1885.

De oorsprong van de huidige elfstedentocht is eigenlijk te vinden in de winter van 1890 op 1891. Het was een barre winter met zeer strenge vorst en bijna dagelijks werden doden gerapporteerd als gevolg van de extreme koude. In deze periode werd er ook bijna dagelijks door mensen een poging gedaan de de elf steden aan te doen per schaats.
Stempelkaarten waren er nog niet en veelal werden handtekeningen verzameld bij de lokale bevolking of plaatselijke herbergen om aan te kunnen tonen dat men alle steden had aangedaan.
Onder hen was onder andere de sporter en journalist Pim Mulier die op 2 januari 1891 in 13 uur de tocht wist te voltooien. Een absoluut record in die tijd die Pim Mulier tot een beroemdheid maakten tot ver over de landsgrenzen. De Engelsen B.B. Taring en Louis en Charles Tebbutt waren de eerste buitenlanders die een poging deden.

Aangespoord door het enthousiasme kwam Pim Mulier tot het idee om deze tocht tot een terugkerend evenement te maken en zo klopte Mulier in 1908 aan bij de Friese IJsbond die dan ook de eerste elfstedentocht van 1909 organiseerde.
Winnaar van de eerste officiele elfstedentocht was Minne Hoekstra (zie foto) die de tocht in 13 uur en 50 minuten wist te volbrengen.

De Friese IJsbond zag echter niets in een terugkerend evenement en zo leek de elfstedentocht een kort leven beschoren. De advocaat Mr. Hepkema uit Leeuwarden echter deelde de mening van Pim Mulier en zo werd enkele dagen na de eerste officiele elfstedentocht op 15 januari 1909 de Vereniging "De Friesche Elf Steden" opgericht met Mr. Hepkema als eerste voorzitter.

JaarDatumSnelste TijdWinaarWeer
19092 januari13:50Minne Hoekstra, WargaDooi, zacht ijs
19127 februari11:40Coen C.J. De Koning, ArnhemDooi, zacht ijs
191727 januari09:53Coen C.J. De Koning, Arnhemlichte vorst, oneffen ijs
192912 februari11:09Karst van Leemburg, Arnhemstrenge vorst, matig ijs
193316 december09:05Sipke Castelein, Wargawindstil, goed ijs
194030 januari11:30(Pact van Dokkum)
A. Adema, Franeker
D. van der Duim, Warga
C. Jongert, Maarssen
P. Keizer, De Lier
S. Westra, Warmenhuizen
strenge vorst, besneeuwd ijs
19416 februari09:19Auke Adema, Franekerzacht, redelijk ijs
194222 januari08:44Sietse de Grootwindstil, hard en glad ijs
19478 februari10:36Jan van der Hoorn, Ter Aarbar/veel wind, slecht ijs
19543 februari07:35Jeen van den Berg, Nij Beetslichte vorst, perfect ijs
195614 februari08:46J. Nauta, Wartena
J. van der Hoorn, Ter Aar
A. de Koning, Purmerend
M. Wijnhout, Lisserbroek
A. Verhoeven, Dussen
strenge vorst, hobbelig ijs
196318 januari10:59Reinier Paping, Ommenstrenge vorst, veel scheuren in ijs
198521 februari06:47:44Evert Van Benthem, Sint Janskloosterdooi, redelijk ijs
198626 februari06:55:17Evert Van Benthem, Sint Janskloostergoed, redelijk ijs
19974 januari06:49:18Henk Angenent, Alphen a/d Rijnkoude oostenwind, veel wakken
TIP (Door met de muis over de lijst te gaan zijn foto's van alle Elfstedentocht winnaars te zien)